नागरिक पुरस्कार

Home | Telegram | Facebook Page

भारतीय नागरिक पुरस्कार

  • भारत सरकार द्वारा चार प्रकार के नागरिक पुरस्कार दिए जाते है
  1. भारत रत्न (सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार )
  2. पद्म विभूषण
  3. पद्म भूषण
  4. पदम श्री

भारतरत्न पुरस्कार

  • भारत रत्न भारत का सर्वोच्च नागरिक पुरुस्कार है
  • भारतरत्न पुरस्कार की शुरुआत 1954 में की गयी थी
  • यह पुरस्कार राष्ट्रपति द्वारा 26 जनवरी (गणतन्त्र दिवस) के अवसर पर  दिया जाता है
  • यह पुरस्कार विज्ञान, कला एवं संस्कृति के क्षेत्र में विशिष्ट योगदान के लिए दिया जाता है
  • प्रधानमंत्री मोरारजी देसाई (जनता पार्टी सरकार) ने 13 जुलाई 1977 में इस पुरस्कार पर रोक लगा दी गई।
  • कांग्रेस पार्टी ने 1980 में इसे पुनः प्रारम्भ किया

भारतरत्न पुरुस्कार प्राप्त करने वाले विदेशी व्यक्ति

  • खान अब्दुल गफ्फार खाँ (1987)
  • नेल्सन मंडेला (1990)

भारतरत्न 2024

  • चौधरी चरण सिंह (पूर्व प्रधानमंत्री एवं किसान नेता )
  • लाल कृष्ण अडवाणी (पूर्व उप प्रधानमंत्री )
  • पी.वी. नरसिम्हा राव (पूर्व प्रधानमंत्री )
  • एम.एस. स्वामी नाथन (भारतीय कृषि क्रान्ति के जनक )
  • कर्पूरी ठाकुर (पूर्व मुख्यमंत्री बिहार )

पदम विभूषण पुरस्कार

  • भारत का दूसरा सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार है

पदम भूषण पुरस्कार

  • भारत का तीसरा सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार है

पदम श्री

  • भारत का चौथा सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार है
भारत रत्न से सम्मानित लोगों की सूची
क्रम संख्यानामवर्ष
1.चक्रवर्ती राजगोपालाचारी1954
2.डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन1954
3.डॉ. चन्द्रशेखर वेंकटरमन1954
4. डॉ. भगवान दास1955
5.डॉ. मोक्षागुंडम विश्वेश्वरैया1955
6.जवाहरलाल नेहरू1955
7.गोविन्द बल्लभ पंत1957
8.डॉ. धोडो केशव कर्वे1958
9.डॉ बिधानचन्द्र राय1961
10.पुरुषोत्तम दास टण्डन1961
11.डॉ. राजेन्द्र प्रसाद1962
12.डॉ. जाकिर हुसैन1963
13.डॉ. पांडुरंग वामन काणे1963
14.लालबहादुर शास्त्री (मरणोपरांत)1966
15.इन्दिरा गांधी (पूर्व प्रधानमंत्री )1971
16.वराहगिरि वेंकट गिरि1975
17.कुमारास्वामी कामराज (मरणोपरांत)1976
18.मदर टेरेसा1980
19.आचार्य विनोबा भावे (मरणोपरांत)1983
20.खान अब्दुल गफ्फार खाँ1987
21.मरुदु गोपालन रामचन्द्रन (मरणोपरांत)1988
22.डॉ. भीमराव रामजी अम्बेडकर (मरणोपरांत)1990
23.डॉ. नेल्सन मंडेला1990
24.राजीव गांधी (मरणोपरांत)1991
25.सरदार वल्लभभाई पटेल (मरणोपरांत)1991
26.मोरारजी देसाई1991
27.मौलाना अबुल कलाम आजाद (मरणोपरांत)1992
28.जहाँगीर रतनजी दादाभाई टाटा1992
29.सत्यजीत रे1992
30.अरुणा आसफ अली (मरणोपरांत)1997
31.गुलजारीलाल नंदा (मरणोपरांत)1997
32.ए.पी.जी. अब्दुल कलाम1997
33.एम.एस. सुब्बालक्ष्मी1998
34.चिदम्बरम सुब्रमण्यम1998
35.जयप्रकाश नारायण (मरणोपरांत)1999
36.प्रोफेसर अमर्त्य सेन1999
37.पण्डित रविशंकर 1999
38.गोपीनाथ बारदोलोई (मरणोपरांत)1999
39.लता मंगेशकर (गायिका )2001
40.उस्ताद बिस्मिल्लाह खान (शहनाई वादक)2001
41.पण्डित भीमसेन जोशी (शास्त्रीय संगीत)2009
42.प्रो. सी एन. राव (वैज्ञानिक)2013
43.सचिन तेंडुलकर (क्रिकेटर )2014
44.मदनमोहन मालवीय (शिक्षाविद ) मरणोपरांत2014
45.अटल बिहारी वाजपेयी (पूर्व प्रधानमंत्री ) 2015
46.नानाजी देशमुख2019
47.प्रणब मुखर्जी2019
48.भूपेन हजारिका2019
49.कर्पूरी ठाकुर2024
50.पी.वी. नरसिम्हा राव (पूर्व प्रधानमंत्री )2024
51.चौधरी चरण सिंह (पूर्व प्रधानमंत्री )2024
52.लाल कृष्ण अडवाणी2024
53.एम.एस. स्वामी नाथन2024

 

Leave a comment

error: Content is protected !!